Tagarchief: taaltips Frans

Wie wint het WK: le, la, les of l’?

equipesdumondial2014[1]

Franse namen van landen beginnen meestal met le, la, l’ of  les. In voetbaluitslagen  –  Belgique – Algérie*: 2-1 :)),  Australie – Pays-Bas*: 2-3  –   of andere opsommingen heb je daar geen last van. Maar zodra je iets meer over een land kwijt wilt in een zin, moet je beslissen welk lidwoord en welk voorzetsel je gebruikt. Geen ontkomen aan.

Gelukkig is de algemene regel simpel: landen (staten, continenten) die eindigen op -e beginnen met la. De overige nemen le of les landen met als eerste letter een klinker zijn tevreden met l’.

Dus: le Brésil, la Croatie, le Cameroun, l’Espagne, les Pays-Bas, le Chili, l’Australie, la Colombie, la Grèce, la Côte d’Ivoire, le Japon, l’Uruguay, le Costa Rica, l’Angleterre, l’Italie, la Suisse, l’Equateur, la France, le Honduras, l’Argentine, la Bosnie-Herzégovine, l’Iran, le Nigéria, l’Allemagne, … Portugal, … Ghana,  … Etats-Unis, … Belgique, … Algérie, … Russie, … Corée du Sud.

Voilà. Kleine inspanning, groot effect.

Wat zeg je? Mexico ontbreekt? Le Mexique is inderdaad de enige uitzondering, in La Coupe du Monde 2014 welteverstaan. Andere buitenbeentjes zijn Le Zaïre, le Cambodge, le Mozambique, een paar lidwoordloze landen (Israël bv.) en eilanden (Cuba bv.). Maar vermits ze nú niet meespelen, maken ze het ons niet moeilijk.

Nog even signaleren dat je bij landen die eindigen op -e én landen die beginnen met een klinker en gebruikt (en Belgique, en Iran), en bij de andere landen au(x) (au Ghana, aux Pays-Bas).

Wel,  wie wordt WK-Voetbalkampioen 2014: le …, la…,  les … of l’… ? Laat de pronostieken maar komen! 

* aka #belalg en #auspay in twitterland

Het trucje van de 2 p’s

Tente_l%E9g%E8re[1]

Maakt die Franse hoofdletter nu écht het verschil? Misschien vroeg jij je dat ook af bij een vorig bericht over le passage canadien. Alles is relatief natuurlijk, maar och, puur voor het plezier, lees even mee en oordeel dan zelf.

Stel, je bent aan het schrijven over een Nederlander die in Frankrijk woont en goed Frans spreekt met een licht Nederlands accent. Dan gebruik je tot nu toe alleen maar hoofdletters voor alle woorden die iets met de nationaliteit te maken hebben, en zo hoort het. Vertaal je die zin naar het Frans, dan veranderen sommige hoofdletters in kleine letters. Zo hoort het ook, in het Frans. Je hebt nu de keuze: ofwel lees je er de grammaticaregels op na, ofwel opteer je voor het trucje van de 2 p’s. Wat doen we? Het trucje? Voilà:

Personne (inwoner) of Pays (staat, stad, streek)? Hoofdletter.

Je mág extra onthouden dat talen in het Frans met een kleine letter beginnen – le français, le roumain, le limbourgeois, le provençal –  maar nodig is het niet, de reflex PP volstaat.

Kom, neem meteen de proef op de som: je schrijft dus: un Néerlandais (personne) qui habite en France (pays) et qui parle le français (geen personne/pays) avec un léger accent néerlandais (geen personne/pays).

Een lekker Belgisch biertje wordt een vlekkeloos bonne bière belge – tenzij je een stevige bordeaux de Bordeaux verkiest – en dat Stromae een Belg is weten de Fransen ook: bien sûr, Stromae est belge.

Of is het Stromae est Belge? Ja, inderdaad, hier twijfelen de Fransen zélf. Maar ook nu werkt het middeltje van de 2 p’s.  Wie Belge schrijft denkt aan een persoon (P), zoals in Stromae est (un)chanteur. Wie belge met een kleine letter schrijft denkt: geen P , zoals in Stromae est formidable. Ook juist! Hanse en Blanpain van de Nouveau dictionnaire des difficultés du français moderne verkiezen de eerste interpretatie (in ‘onze’ termen: P), de Franse Académie française adviseert de tweede versie (= P ).

Hoog tijd om terug te komen op je vraag: is die Franse hoofdletter belangrijk? Het antwoord zit in een wedervraag: welk van beide Franse woorden verwijst naar een Canadese vrouw en welk naar een piepklein tentje? Une canadienne of une Canadienne?

Zie je wel.

* un francophone, un anglophone enzovoort doen in het Frans niet mee met de aardrijkskundige namen, en scharen zich aan de kant van de talen, dus: altijd kleine letter. Geen trucje zonder uitzondering, nietwaar?

Verwant bericht: Een handig woord ‘ininéressant’

Delen of reageren is leuk!

Linkedin: be.linkedin.com/in/christlverbert/nl   

5 argumenten pro Duolingo

Duolingo_banner[1]

Ooit nog Italiaans willen leren? Nooit tijd om je Duits bij te spijkeren? Dringend je Franse basiskennis moeten opfrissen? Dan is de populaire internettaalcursus Duolingo misschien toch iets voor jou. Hier volgen 5 redenen om het alsnog zélf te proberen.

    1. Het is leuk.                                                                                                                               Duolingo is een online taalcursus of taalapp die je, vermomd als  taalspelletje, zo lang mogelijk aan het oefenen wil houden via allerlei trucs en beloningen. Wat wil je nog meer?
  1. Het is op maat.                                                                                                                     Aha, jij wil niet starten op niveau 0 zoals iedereen? Geen probleem, zolang je maar eerst in een test bewijst dat je een hoger niveau aankunt.
  2. Er is een taalcoach.                                                                                                         Meneer de Uil, je immer enthousiaste taalcoach, weet dat voornemens fragiel zijn en port je daarom af en toe per mail aan om verder te werken.
  3. Het is doordacht.                                                                                 Alle taalbouwstenen komen aan bod. Je oefent grammatica en woordenschat, leest, luistert, schrijft en (facultatief) spreekt antwoorden in op basis waarvan Duolingo je uitspraak beoordeelt. Maak je een fout, dan is er feedback. Voor wie zaken wil uitdiepen is er extra grammaticale informatie beschikbaar.
  4. Het is gratis.                                                                                                                            Luis von Ahn, de bedenker van Duolingo, legt in een grappige presentatie op TEDxTALKS uit hoe dat mogelijk is dankzij crowdsourcing: de gebruikers helpen mee het internet te vertalen.

Duolingo bestaat voor Frans, Duits, Italiaans, Spaans en Portugees, vanuit het Engels, en omgekeerd. Onlangs is er een Nederlandse versie voor het Engels bijgekomen; voor de andere talen blijft het behelpen met brontaal Engels. Toegegeven, soms moet je je Engels bijschaven om te kunnen scoren voor die andere taal die je eigenlijk aan het oefenen bent. Maar hé, 2 talen leren in de plaats van 1? Volledig gratis? It’s a bargain.

P.S. Vandaag 9 maart 2015 meldt Taalpost n° 1671  het volgende: “Al 70 miljoen mensen hebben Duolingo geïnstalleerd, een app waarmee je gratis een andere taal kunt leren. Het Nederlands zit daar ook bij. (Bron: The Guardian)”