Taalspelletjes·woordspelingen

Papaoutai

imagesR9Z0J8K7

Je zou even willen voelen maar je kunt je nog net bedwingen. Handen op de rug en kin discreet vooruitgestoken schuifel je wat dichterbij. Geen zaalwachter in de buurt? Nog een stapje dichter. Wat is er toch met die lijst? Plots klikt de driedimensionale illusie weg: het is een trompe-l’oeil. Dat heeft die schilder toch maar knap gedaan, glimlach je.

Bedriegen, bedrogen worden en bedrog zijn nochtans negatieve aangelegenheden. Zelfs onschuldig gezichtsbedrog klinkt ontnuchterend nuchter. Maar zodra je er een Franse draai aan geeft is het leuk. Trompe (-) l’oeil, bedrieg het oog, doe het als een ware vakman en de liefhebber waardeert je ontrouw.

Ook oren laten zich gewillig in de maling nemen. Luister bijvoorbeeld naar pianio niba, moino aniba nio, coucou anio e niba, en beslis dan welke taal het is. Wel? Je weet niet wat je hoort maar erg Frans klinkt het niet? Aha, woordspelletje gelukt! Ratel de zinnetjes Pie a nid haut, ni bas / Moineau a nid bas, ni haut / Coucou a nid haut et nid bas / razendsnel af en geniet van het exotische effect op je publiek. Of ornithologen nu beamen of tegenspreken dat eksters zich hoog, mussen zich laag en koekoeken zich hoog én laag nestelen, peu importe. Wat telt is dat je toehoorder verbouwereerd iets hoort wat je niet zegt.

Net zoals hun soortgenoten, de tongbrekers of virelangues (genre un chasseur sachant chasser sans son chien de chasse etcetera) zijn deze trompe-oreilles – want zo heten ze –  enkel uit op effect en aandacht.  Effect omdat ze zo vreemd klinken  (trompe-oreilles) of aandacht omdat ze onuitspreekbaar blijken (virelangues).

De lange lijst trompe-oreilles (ook trompe-l’oreille) kent vele varianten en groeit gestadig aan. Zoals onlangs nog met de Franse hit Papaoutai. Dat Stromae eigenlijk Papa, où t’es zingt was niet onmiddellijk voor iedereen duidelijk. Welkom aan de nieuwe kandidaat op de lijst!

Tot slot, hoe klinkt Anvers alweer in Frans Frans? anverver parpour anver avec anver anverver  (Un ver vert part pour Anvers avec un verre en verre vert). Anvers zonder -s, c’est ça.

 

P.S. Gek, ik kon niet direct op trompe-oreilles in het Nederlands komen … . De vertaling een groene worm die naar Antwerpen trekt met een groen glas komt niet in aanmerking, en al helemaal niet in deze politieke sperperiode. Ken jij betere voorbeelden in het Nederlands?

 

Delen of reageren is fijn, dankjewel.

Linkedin: be.linkedin.com/in/christlverbert/nl               Twitter: @ChristlVerbert

taaltips Frans

5 argumenten pro Duolingo

Duolingo_banner[1]

Ooit nog Italiaans willen leren? Nooit tijd om je Duits bij te spijkeren? Dringend je Franse basiskennis moeten opfrissen? Dan is de populaire internettaalcursus Duolingo misschien toch iets voor jou. Hier volgen 5 redenen om het alsnog zélf te proberen.

    1. Het is leuk.                                                                                                                               Duolingo is een online taalcursus of taalapp die je, vermomd als  taalspelletje, zo lang mogelijk aan het oefenen wil houden via allerlei trucs en beloningen. Wat wil je nog meer?
  1. Het is op maat.                                                                                                                     Aha, jij wil niet starten op niveau 0 zoals iedereen? Geen probleem, zolang je maar eerst in een test bewijst dat je een hoger niveau aankunt.
  2. Er is een taalcoach.                                                                                                         Meneer de Uil, je immer enthousiaste taalcoach, weet dat voornemens fragiel zijn en port je daarom af en toe per mail aan om verder te werken.
  3. Het is doordacht.                                                                                 Alle taalbouwstenen komen aan bod. Je oefent grammatica en woordenschat, leest, luistert, schrijft en (facultatief) spreekt antwoorden in op basis waarvan Duolingo je uitspraak beoordeelt. Maak je een fout, dan is er feedback. Voor wie zaken wil uitdiepen is er extra grammaticale informatie beschikbaar.
  4. Het is gratis.                                                                                                                            Luis von Ahn, de bedenker van Duolingo, legt in een grappige presentatie op TEDxTALKS uit hoe dat mogelijk is dankzij crowdsourcing: de gebruikers helpen mee het internet te vertalen.

Duolingo bestaat voor Frans, Duits, Italiaans, Spaans en Portugees, vanuit het Engels, en omgekeerd. Onlangs is er een Nederlandse versie voor het Engels bijgekomen; voor de andere talen blijft het behelpen met brontaal Engels. Toegegeven, soms moet je je Engels bijschaven om te kunnen scoren voor die andere taal die je eigenlijk aan het oefenen bent. Maar hé, 2 talen leren in de plaats van 1? Volledig gratis? It’s a bargain.

P.S. Vandaag 9 maart 2015 meldt Taalpost n° 1671  het volgende: “Al 70 miljoen mensen hebben Duolingo geïnstalleerd, een app waarmee je gratis een andere taal kunt leren. Het Nederlands zit daar ook bij. (Bron: The Guardian)”