Categorie archief: Frans & Nederlands

Nederlands versus Frans

wp_20161027_09_38_35_proMeteen een paar kilo lichter loop ik de trap op terwijl mijn hand over de trapleuning zweeft. Zo gaat het nu elke keer. Gewoon even aan la main courante – het Frans voor trapleuning – denken en hop, mijn hand glijdt vederlicht over de leuning. Zelfs de dwingende toon van een bordje  Prière de tenir la main courante kan de lichtheid van dat moment niet bederven. Trappenlopen in het Frans is leuk. Al ben ik er nog niet uit wat mijn hand het prettigst vindt, de Franse leuning vlotjes beklimmen of vrolijk afroetsjen. Het wordt waarschijnlijk dat laatste.

En de trapleuning? Het woord zegt het zelf, de trapleuning is bedoeld om op te leunen. Trappen bestijgen of afdalen is een risicovolle activiteit en de aanmaning Trapleuning gebruiken verplicht is gepast. Het is waar, de gedachte aan het Franse main courante komt zelfs niet bij me op wanneer ik met een zware tas of op hoge hakken of bij povere verlichting de trap op ga. Neen, dan grijp ik naar mijn bondgenoot de trapleuning, steun erop, leun erop, en laat hem niet meer los.

Wie wint nu dit rondje Nederlands versus Frans? Geen van beide ofwel allebei natuurlijk. Met een eervolle vermelding in de categorie veiligheid voor trapleuning, en een vooringenomen pluimpje van mijnentwege voor main courante.

1079552668_f1trapleuning-tekst

3 SUISSES

Het is niet al Zwitsers wat suisse heet. Want wat is een suisse?

a. een koffiekoek met rozijnen?
b. een kerkwachter?
c. een eekhoorn?
Lange suisse Je kiest a, de koffiekoek met rozijnen? Juist.

Deze suisse staat niet in het woordenboek, maar ligt wel broederlijk naast de andere koffiekoeken of couques à la crème bij de Nederlands- of Franstalige bakker. In het Brusselse bijvoorbeeld. Maar ook in de Antwerpse supermarkt bij ons om de hoek. Een lange suisse of een ronde suisse, het maakt niet uit, beide kosten 0,79 € per stuk. Smakelijk.

clip_image045[1] Je kiest ook b, de kerkwachter? Alweer juist.

Deze suisse komt zowel in Van Dale (een suisse) als in Le Grand Robert (un suisse) voor, en staat voor de kerkwachter die – met hellebaard of staf in de hand, steek op het hoofd en bandelier om de borst –  streng toekeek op de orde in de kerk. De illustratie hiernaast is een foto uit de oude doos; de betekenis suisse=kerkwachter, ook.

Tamias_minimus[1] Is er dan niemand die onmiddellijk aan de eekhoorn denkt? Toch wel: de Franstalige Canadezen.

De strepen op de pels van de tamia (een klein type eekhoorn dat in Noord-Amerika leeft) doen hen denken aan het uniform van de Zwitserse wacht van het Vaticaan. Ze kennen het diertje dus ook onder de naam: un suisse.

Hier eindigt het verhaal van de 3 niet Zwitserse suisses. Maar het kan nog straffer. De 3 Suisses van het gelijknamige postorderbedrijf hebben helemaal niets met Zwitserland te maken. Stichter Xavier Toulemonde (dat is zijn echte naam) bouwde in 1932 een textielfabriek in Roubaix in de buurt van het cafeetje van Monsieur Suis, die 3 dochters had. Iedereen kende de buurt als chez les 3 Suisses (sic), dus Xavier Toulemonde noemde zijn fabriek gewoon: Les Filatures des 3 Suisses, later afgekort tot: 3 Suisses.

Het is niet al Zwitsers wat suisse heet.

 

Lees in dit verband ook Het trucje van de 2 p’s en Over Franse titels die niet altijd Frans zijn