Maandelijks archief: augustus 2014

Doe de perenboom

BERICHT

Geeft de Russische boycot op Belgische peren een bijsmaak aan onze “appel voor de dorst”, dan is de Franse versie “garder une poire pour la soif” zo mogelijk nog cynischer. Wij gaan ervan uit dat dit onbedoeld is. Toch menen wij  – ter compensatie van deze ongelukkige bijklank – een geste te mogen verwachten vanwege de Franse taal, met name onder de vorm van de uitleen van enkele uitdrukkingen.  

Verklaren wij ons nader. Zoals onderling overeengekomen eten wij voortaan onze perenberg zélf op. Dat is op zich een goede zaak, ware het niet dat wij niet genoeg peren eten. Het aantal plukklare en etensrijpe vruchten neemt gestaag toe, en extra promotie dringt zich op. Wij denken hierbij aan een frekwenter gebruik van het woord peer en aanverwanten. Want wie vaak peer zegt, vaak peer eet.

De Franse taal nu biedt ons ootmoedig enkele gepaste uitdrukkingen aan, die wij – ter bevordering van de consumptie van de Belgische peer – kunnen ontlenen, zolang de nood hoog is.

De eerste kandidaat is de uitdrukking: “de perenboom doen” (faire le poirier). Illustratrice Amandine Alezard toont ons hier hoe we die Franse versie van een handstand best aanpakken (en ook van een palmboom en een bambou, maar dit terzijde). Wij vragen dringend om deze beeldrijke zegswijze per direct over te nemen, om ze vervolgens te pas (en desnoods ook te onpas) te gebruiken, kwestie van de aandacht voor onze peer levendig te houden.

Een tweede kandidaat is het gezegde “tussen de peer en de kaas” (entre la poire et le fromage), wat staat voor iets tussendoor afhandelen, op een verloren moment. Deze uitdrukking bevat niet alleen het woord peer – de eerste vereiste – maar poneert de peer bovendien als mogelijk dessert! Voorwaar twee vliegen in één klap, én een stijlvol alternatief voor “tussen de soep en de patatten”.

Een derde kandidaat kunnen we, gezien de doelstelling, niet in aanmerking nemen. “De peer in twee snijden” (couper la poire en deux) is niet wat we nú beogenFiguurlijk gebruikt stelt zich geen enkel probleem, integendeel, compromissen zoeken is typisch Belgisch en zou ons kunnen inspireren in de perenstrijd; maar letterlijk is het promoten van een halve in plaats van een hele peer, gezien de omstandigheden, niet aangewezen.

Leve de peer! Doe de perenboom!

EINDE BERICHT

Zwembuis

WP_20140806_004

Hoe noem je zo’n schuimrubberen rol voor in het zwembad? Een zwembuis, althans volgens het etiket op de verpakking. Wat een nuchter woord! Even grijs als een natte augustus. Even nuttig  – maar niet noodzakelijk prettig –  als een badmuts, een neusklem of een zwembril. “Niet spatten graag”, bovendien. Had de vertaler van dienst last van een zomerdipje?

Dan belooft de Engelse benaming meer waterplezier. De Canadese fabrikant van bouwmaterialen die in de jaren 80 de water noodle lanceerde moet in een opperbeste bui zijn geweest. Allicht waren de zomers, toen, in Brampton Ontario, warm en zonovergoten. Hoe dan ook, sindsdien drijven in onze zwembaden water noodles, pool noodles, water woggles en water logs (UK), flexibeams én zwembuizen rond. Meer waterpret, want waternoedels!

De Engelse noedels verfransten tot nouilles en spaghettis de piscine/de natation, op enkele tubes (en mousse) de natation, hier en daar, na. En de zwemmers in Québec en Montréal? Die maakten er vrolijk frites de natation en frites de piscine van. French fries obligent!

Toegegeven, zwemfriet klink voor sommigen van ons, hoeders van de lekkerste frieten, een tikje misplaatst. Maar we kunnen er niet omheen, ook deze frite verovert de wereld. Hij staat officieel in de Grand Dictionnaire van het Office québécois de la langue française, én prijkt in grote letters op het etiket van een doos, euh, zwembuizen, in een Vlaamse supermarkt.

Woorden weerspiegelen soms ons humeur. Wat neem jij morgen mee in het water: een zwembuis, een waternoedel of een zwemfriet?